Począwszy od starożytności problemy należące dziś do psychologii rozważano w obrębie innych nauk – filozofii, medycyny, teologii. Przyjmowano dualistyczny pogląd na świat, zakładający istnienie dwóch rodzajów bytu: ciała i duszy. Jako samodzielna dyscyplina naukowa ukształtowała się w XIX wieku, kiedy to w 1879 roku W. Wundt założył pierwsze laboratorium psychologiczne na uniwersytecie w Lipsku. Jednocześnie włączył psychologię do nauk empirycznych oraz zajmował się zjawiskami takimi jak: spostrzeżenia, pamięć mechaniczna, emocje i inne. Wraz ze swoimi współpracownikami starannie je opisywał i systematyzował, co wzbogaciło dotychczasową wiedzę na ten temat.

Na początku XX wieku zaczęły się pojawiać nowe kierunki psychologiczne oraz pierwsze próby badań. M. Wertheimer, W. Kohler i K. Kaffka przyjęli, że zjawiska psychiczne są jednorodne, spójne, nie dające się sprowadzić do „elementów psychicznych”. Teorię tę nazywamy psychologia postaci.

W 1936 roku K. Lewin sformułował teorię skierowaną na całe zachowanie człowieka, jego motywację, osobowość, postawy itd. Dało to początek powstaniu innych teorii pochodnych, znajdujących zastosowanie w wielu dziedzinach.

W tym samym czasie pojawiły się psychoanaliza i behawioryzm, które dokonały rewolucji w psychologii. Twórca psychoanalizy Zygmunt Freud zwrócił uwagę na zorganizowany i ukierunkowany charakter zachowań człowieka, a za mechanizmy kierujące ludzką aktywnością uznał pierwotne popędy ukryte w podświadomości. Na tej podstawie powstały teorie osobowości, rozwoju psychicznego oraz motywacji.