Anna Freud po raz pierwszy opublikowała swoją pracę – Ego i mechanizmy obronne – w Wiedniu w 1936, a w tłumaczeniu angielskim w Londynie rok później, czyli na dwa lata przed śmiercią jej ojca – Zygmunta Freuda. Całość pracy Anny Freud była wyraźnie naznaczona jej chęcią zapewnienia psychoanalizie statusu nauki. Chciała ona zintegrować analizę z psychologią aby stworzyć naukę, którą nazwała psychologią psychoanalityczną. Także jej kariera nauczycielska, którą rozpoczęła zanim zajęła się psychoanalizą, miała spory wpływ na pedagogiczny charakter jej publikacji i jej praktykę psychoanalityka dziecięcego.

Tematem ksiązki są mechanizmy obronne wykształcone przez ego w celu konfrontacji lub unikania konfliktów prowokowanych przed Id w jego relacjach z Ego i Superego.
Anna Freud patrzy na techniki i teorie psychoanalityczne poprzez pryzmat obserwacji konfliktów, w które angażuje się Ego. Z tego powodu Ego, w jego relacjach z Id i relacjach ze światem zewnętrznym, które mogą być źródłem nieprzyjemności i uczucia strachu, jest analizowane w świetle jego mechanizmów unikania (różnych form negacji), w świetle jego agresywnych lub altruistycznych strategii. Szczególne znaczenie przypisane zostało do zjawiska dojrzewania oraz do mechanizmów obronnych wyzwalanych przez ponowne pojawienie się seksualności w czasie dojrzewania.

Odkrycia Anny Freud, a w szczególności wspomniana wyżej książka, miały znaczący wpływ na kierunek zwany psychoanalizą świadomości, który swoje największe sukcesy odniósł w Stanach Zjednoczonych, dzięki zwolennikom psychologii Ego. Co ważniejsze jednak, prace Anny Freud, umożliwiły zastosowanie teorii psychoanalizy Zygmunta Freuda w psychologii.

Psychoanaliza jaźni to kierunek, który stworzył doktor Heinz Kohut (1913-1981). Teoria ta dostarcza wielu podstaw dla współczesnej psychoanalizy. Odrzucając zasadnicze znaczenie wrodzonych popędów seksualnych określonych przez Freuda, psychoanaliza jaźni, była pierwszym znaczącym ruchem psychoanalitycznym w Stanach Zjednoczonych, który uznał za kluczową w zrozumieniu rozwoju człowieka i jego transformacji rolę empatii.
Od roku 1959 Heinz Kohut i jego naśladowcy zmienili podejście do psychoanalizy i psychoterapii poprzez zwiększenie empatii i pogłębienie zainteresowania analityka/terapeuty podstawowymi potrzebami człowieka, niezbędnymi do jego zdrowego rozwoju.
Według Heinza „zdrowy narcyzm” przejawia się w silnej, witalnej i spójnej jaźni dążącej z ambicją i ideałami do pełnej realizacji umiejętności i talentów. Natomiast klasyczne pojęcie narcyzmu to obraz słabej i wrażliwej jaźni starającej się zachować spójność i podnieść poczucie własnej wartości.
Psychoanaliza psychologii jaźni znacząco przyczynia się do zrozumienia szerokiego spektrum zagadnień w psychologii i naukach społecznych, jak również filozofii, naukach humanistycznych i religii.

Psychoanaliza relacji to szkoła psychoanalizy, wywodząca się ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, która podkreśla rolę prawdziwych i wyobrażonych relacji z innymi w zaburzeniach psychologicznych i psychoterapii.

Psychoanaliza relacji narodziła się w latach osiemdziesiątych jak próba integracji psychoanalizy interpersonalnej, która kładzie nacisk szczególnie na eksplorację interakcji międzyludzkich, z brytyjskimi koncepcjami podkreślającymi psychologiczne znaczenie relacji z innymi ludźmi. Zwolennicy psychoanalizy relacji twierdzą, że osobowość wykształca się ze struktury wczesnych relacji z rodzicami i osobami z najbliższego otoczenia. Filozoficznie, psychoanaliza relacji, jest bliska koncepcji konstruktywizmu społecznego.

Ważna różnica, pomiędzy tradycyjną psychoanalizą, a psychoanalizą relacji znajduje się w teorii motywacji. Teoria Freuda, poza kilkoma wyjątkami, zakłada że jednostki ludzkie są motywowane poprzez seks i agresję, które są biologicznie zakorzenione i wrodzone. Nie są one kształtowane przez doświadczenie.
Psychoanaliza relacji zakłada jednak, że główną motywacją psyche są stosunki międzyludzkie. Konsekwencją takiego podejścia jest przyjmowanie, że wczesne relacje z opiekunami i najbliższymi członkami otoczenia kształtują przyszłe oczekiwania co do zaspokajania potrzeb. Dlatego tez pragnienia i potrzeby nie mogą zostać oddzielone od kontekstu relacji w jakich się wykształciły. W przeciwieństwie do behawioryzmu koncepcja ta nie zakłada jednak, że motywatory kształtują się tylko i wyłącznie poprzez interakcje z innymi osobami.

Określenie psychoanaliza może od razu przywołać postać Zygmunta Freuda, który rozpoczął ją w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Historia psychoanalizy rozpoczyna się od współpracy Freuda z również wiedeńskim lekarzem Josefem Breuerem. Obydwaj przez lata zajmowali się odszyfrowywaniem sensu symptomów, występujących u pacjentów jako prawdopodobna forma ekspresji nieświadomego życia psychicznego. Owo uświadomienie miało oczyścić pacjenta poprzez samoświadomość procesu.

Doświadczenia, jakie Freud nabył podczas pracy z pacjentami pozwoliły mu na opracowanie podziału ludzkiej psyche, na która składa się świadomość, podświadomość i nadświadomość. Poza tym wyodrębnił trzy dziedziny życia psychicznego, czyli Id, Ego i Superego. Freud badał popędy ludzkie, traktując je jako podstawowe, przyrodzone potrzeby istoty ludzkiej. Popęd seksualny (libido) jest siłą biologiczną, wokół której zachodzą specyficznie ludzkie przeżycia, uczucia, dążenia i fantazje.

Teoria rozwoju indywiduum ludzkiego zakłada to, że osobowość człowieka rozwija się całe życie, które w zależności od wieku znajduje się w różnej fazie rozwoju. Jednakże fazy wczesnego rozwoju mają bardzo istotny wpływ na formowanie się psyche. Pacjenci, s którymi Freud pracował kojarzyli swoje dolegliwości ze złymi przeżyciami z dzieciństwa, przede wszystkim seksualnymi. Stad też takie terminy jak kompleks Edypa – w przypadku chłopca – i kompleks Elektry – w przypadku dziewczynki.