Psychoterapia jest pojęciem o szerokim znaczeniu. Określa się tym pojęciem oddziaływanie lecznicze na pacjenta środkami psychologicznymi oraz środowiskowymi. Profesjonalna psychoterapia jest działaniem zaplanowanym polegającym na systematycznym oddziaływaniu psychologicznym. Wyróżnia się psychoterapię krótkoterminową oraz psychoterapię długoterminową. Ogólnie w psychoterapii wyróżnia się obecnie kilka kierunków psychoterapeutycznych, takich jak kierunki: psychoanalityczne, fenomenologiczne, dynamiczne, behawioralne, procesualne, a także te związane z koncepcją teoretyczną. Przy zaburzeniach psychosomatycznych a także psychicznych, po doświadczeniu traumy konieczne jest skorzystanie z psychoterapii.

Psychoterapia jest metodą leczenia zaburzeń psychicznych, a także tych somatycznych. Środkami psychoterapeutycznymi są: słowo, mimika, gest a także więzi emocjonalne oraz manipulowanie środowiskiem a także próba wyuczenia określonych zachowań. Obecnie psychoterapia może być stosowana wobec dzieci, młodzieży a także dorosłych. Istotnym zakresem działania psychologów są działania skierowane do podnoszenia wydajności pracowników firm oraz kadry menadżerskiej.

Psychoanaliza stosowana jest jako metoda terapeutyczna. Jest ona metodą terapii zaburzeń psychicznych. Proces powstawania tych zaburzeń wiąże się z sytuacją traumatyczną, w momencie której przeżywane emocje nie zostają odreagowane, ponieważ nie zostają zaakceptowane przez świadome „ja”. Z tym wiążą się objawy nerwicowe, jako przejawy drogi wyjścia emocji, które tylko w taki sposób mogą znaleźć ujście. Wspomnienia te pozostają nieuświadomione i powodują zewnętrzne objawy do momentu samouświadomienia owych emocji i odreagowania stanu ciężkiego przeżycia. Różne twory psychiki w czasie terapii zostają przeanalizowane: marzenia senne, przypadkowe skojarzenia, objawy nerwicowe, natręctwa myślowe. Nieuświadomione wspomnienie może wyjść na zewnątrz i w ten sposób objawy nerwicowe mogą zostać usunięte. Analiza w tym wypadku zachodzi na psychice pacjenta, szukając tych objawów, które są rezultatem stłumionego przeżycia. Metoda ta uświadamia chorym kompleksy jakie ich dręczą i sens tych zaburzeń.